کشف استثنایی در مصر

به گزارش پایگاه خبری واژه روز به نقل از ایسنا، گروهی از باستان‌شناسان در جریان کاوش‌های نوامبر تا دسامبر ۲۰۲۵ در گورستان تاریخی شهر «البهنسا» در مصر ـ که در دوران باستان به نام Oxyrhynchus شناخته می‌شد ـ مومیایی‌ای را شناسایی کردند که پاپیروسی شامل بخشی از کتاب دوم «ایلیاد» هومر در داخل شکم آن قرار داده شده بود. این بخش از متن، که به زبان یونانی نوشته شده، به کشتی‌هایی اشاره دارد که در جنگ افسانه‌ای تروی شرکت داشته‌اند.

به گفته پژوهشگران، از جمله استر پونس ملادو و مایته ماسکورت از دانشگاه بارسلونا، قرار دادن پاپیروس درون قفسه سینه یا شکم مومیایی‌ها در دوره تسلط رومیان بر مصر امری رایج بوده است؛ اما این نخستین‌بار است که یک متن ادبی یونانی و مشخصاً اثری از هومر در چنین جایگاهی پیدا می‌شود. بر اساس بیانیه رسمی دانشگاه بارسلونا، این پاپیروس به‌عنوان بخشی از آیین مومیایی‌سازی با هدف محافظت از متوفی در زندگی پس از مرگ قرار داده شده است.

محوطه باستانی Oxyrhynchus بیش از یک قرن است که محل کاوش‌های گسترده بوده و تاکنون حدود ۵۰۰ هزار قطعه پاپیروس از آن کشف شده است. بااین‌حال، پژوهشگران کشف اخیر را «استثنایی» توصیف کرده‌اند، زیرا برای نخستین‌بار یک متن حماسی یونانی به‌طور عمدی در بدن یک مومیایی جای گرفته است.

باستان‌شناسان هنوز اطلاعات دقیقی درباره فرد مومیایی‌شده در اختیار ندارند، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد او مذکر و بزرگسال بوده است.

این مومیایی در گورستانی کشف شد که در کاوش‌های پیشینِ آن، ده‌ها مومیایی با زبان‌هایی از جنس طلا شناسایی شده بودند. وزارت گردشگری و آثار باستانی مصر اعلام کرده است که در کاوش‌های ۲۰۲۵ میلادی نیز سه زبان طلا و یک زبان مسی دیگر کشف شده است. در باور مصریان باستان، طلا نماد گوشت خدایان بود و داشتن زبانی از جنس طلا امکان مکالمه با خدایان در زندگی پس از مرگ را فراهم می‌کرد. علت استفاده از مس در یکی از زبان‌ها هنوز مشخص نیست.

این کشف تازه، بار دیگر اهمیت محوطه «اُکسی‌رینخوس» را به‌عنوان یکی از منابع بی‌رقیب برای شناخت متون، آیین‌ها و فرهنگ مصرِ دوران یونانی ـ رومی یادآور می‌شود.