- مازندران - «سیزده شو» آیین سنتی اهالی تبرستان

«سیزده شو» آیین سنتی اهالی تبرستان

تاریخ 12 آبان 1399 ساعت 11:10:13
منبع: واژه روز
کد خبر: 001298
«ایران» در گذشته‌ی دور، دیاری پهناور با افسانه‌ها، فرهنگ‌ها و آیین‌های مختلف به شمار می‌رفت و به مرور از گستره‌ی این کشور کاسته اما سنت‌های آیینی این دیار به جای مانده است. «تبرستان» سرزمینی است که به این سنت‌ها پایبند و روزشمارهای خاص تقویم تبری را جهت حفظ اصالت و آشنایی نسل‌های امروز با این رویدادها گرامی می‌دارد.
«سیزده شو» آیین سنتی اهالی تبرستان

واژه روز،  «تیرماه سیزده شو» یکی از جشن‌های محلی مازندران است که به‌نام «جشن تیرگان» خوانده می‌شود. در تقویم تبری امروز، سیزدهم تیرماه مصادف با دوازدهم آبان «تیرماه سیزده شو» است. فلسفه‌ی این روز به پیروزی کاوه بر ضحاک، پرتاب شدن تیر از کمان آرش و تعیین مرزهای ایران زمین در جنگ با تورانیان برمی‌گردد. در این مراسم سنتی اهالی مازندران به شعرخوانی، سمای مازندرانی، خواندن آوازهای امیری و کتولی، دعای خیر و برکت و خوردن خوراکی‌های مخصوص این شب می‌پردازند.

مهم ترین بخش جشن تیرماه سیزده شو در مازندران آماده کردن ۱۳ نوع خوراکی و خوردن آن در طول شب است. در این شب انواع شیرینی‌ها، تنقلات و میوه‌ها همانند بشتزیک (تهیه شده از شیرۀ خرمالوی وحشی، مغز گردو، کنجد و شکر)، پیسه گنده (تهیه شده از مغز پودر شدۀ گردو، برنج، آرد برنج، شکر یا عسل) و همچنین میوه‌ها و تنقلاتی مانند انار، پرتقال، خربزه، هندوانه، ازگیل (کنس)، گندم برشته، کشمش، گردو، تخمه، شاهدانه، سنجد، حلوا و نخودچی تهیه و خورده می‌شود.

 

 

سیزده شو به «لال شو» نیز معروف است. غروب این روز شخصی با لباس کهنه و مندرس که کاه به کمر و صورت خود بسته به همراه یک پسر جوان یا نوجوان که به اصطلاح «لال مار» (مادر لال) گفته می‌شود به در خانه‌های روستا رفته با چوبی که «شیش دار» (چوب درخت توت) خوانده می‌شود به ساکنان خانه ضربه‌هایی وارد می‌کنند و صاحب‌خانه خوراکی و عیدی به آنها می‌دهد. چوب خوردن اهالی بدست لال شگون این جشن است به طوری که یکی از اعتقادات مازندرانی‌ها این است که خوردن چوب لال به محصولات باعث برکت سال بعد و به بیمار، باعث شفای آن خواهد شد.

گرفتن فال یکی از آداب این شب‌نشینی است و میهمانان دورهم جمع شده و با گرفتن فال حافظ، فال گردو، فال سنجاق و گوش‌داری شب را به صبح می‌رسانند.

جشن تیرماه سیزده شو قدمت بیش از ۳ هزار ساله دارد و هر ساله این جشن در مازندران حتی در خانه‌های شهرنشین گرامی داشته می‌شود. هدف از برگزاری این جشن را ایجاد فضای شاد، اشاعه فرهنگ بومی و محلی، توجه به آیین های مازندران و انتقال فرهنگ اصیل استان به نسل جوان برشمرد.

فرناز شهسواری

Bookmark and Share
نظر شما
پاسخ به:

Your Name Description

Your Email Description

Your Website Description

Your Comment Description

 

Parent Comment Description

وارد نمودن نامو ایمیل اختیاری می‌باشد.
آخرین مطالب
پربازدیدها
پوستر
عضویت در خبرنامه
یادداشت
گزارش
گفت و گو
logo-samandehi